YAHŞİBEY ATLASI
Bir yeri anlamak, yalnızca ona bakmak değil; onu oluşturan detayları fark etmek, gözlemlemek ve kaydetmekle başlar.
Yahşibey Atlası projesi, köyün fiziksel özelliklerinin ötesinde; ritmini, renklerini, dokularını, seslerini, gündelik yaşamını ve hafızasını keşfetmeyi amaçlayan görsel bir araştırma çalışmasıdır.
Katılımcılar, Yahşibey'i yürüyerek, gözlemleyerek ve belgeleyerek kendi araştırma yöntemlerini geliştirdiler. Topladıkları görsel ve işitsel verileri; haritalar, illüstrasyonlar, ikonlar, tipografik çalışmalar ve farklı anlatım biçimleri aracılığıyla yeniden yorumladılar.
Ortaya çıkan atlaslar, bir yerin yalnızca nerede olduğunu gösteren haritalar değil; nasıl hissedildiğini, nasıl yaşandığını ve hangi detaylarla hatırlandığını anlatan kişisel görsel kayıtlar olarak tasarlandı.
YAHŞİBEY RÜZGARLI SOKAKLAR HARİTASI
Hayat Kurtarıcı
Yahşibey'in sokaklarında öğle saatlerinde gezmeyi daha konforlu hale getirmek için köyün rüzgâr alan güzergâhlarını gözlemledim. Sıcak basan anlarda imdadımıza yetişen bu serin esintiler, bana bu durumu sistematik bir avantaja dönüştürme fikrini verdi.
3 günlük keşif sürecim boyunca sokaklardaki rüzgârın şiddet derecelerini birebir sahada inceledim. Elde ettiğim veriler doğrultusunda, bu sevimli köyü ziyaret edecek kişilere rehberlik etmesi ve en serin rotaları kolayca bulmalarını sağlamak amacıyla rüzgârlı sokakları harita üzerinde detaylıca işaretleyerek özel bir rehber tasarladım.
İZLENCE
Yahşibey'in kendi içlerinde özelleşen konut dokusunu ve dik topoğrafyasını; minyatürün 2 boyutlu anlatımıyla hem yerliler hem de ziyaretçiler için anlaşılır kılan bir izlence haritası.
Yahşibey Köyü, sakin bir yaşam barındırmasına rağmen, kültürel olarak sürdürülen veya aktarılan bir sürekliliğe sahip değildir. Köy dışarıdan bakıldığında belirgin bir dokuya sahipken insanlar yaşam alanlarını kendine özgü dokulara ayırmaktadır.
Proje, yapıların ve yaşam alanlarının bu özelleştirilmiş karakterini bozmadan kayıt altına almayı hedefler. Kültürel boyutu vurgulamak amacıyla geleneksel minyatürün 2 boyutlu dilinden faydalanılarak kurgulanan bu harita; hem köy sakinlerinin hem de dışarıdan gelen ziyaretçilerin neyin nerede olduğunu anlamasını sağlar. Sokakların ve odak noktalarının konumlandırılışı, gidilmek istenen bir yere ulaşırken yokuş çıkılıp çıkılamayacağını görsel olarak önceden gösteren bir izlence sunar.
RİSK HARİTASI
Yahşibey'in tehlikeli ve güvenli alanlarını gösteren harita.
Yahşibey'i günlük yaşamda karşılaşılabilecek riskler üzerinden inceleyerek bir risk haritası oluşturdum. Haritayı hazırlarken köyü gözlemledim ve köyde yaşayan insanlarla konuşarak onların günlük hayatta dikkat ettikleri, sorun yaşadıkları veya riskli gördükleri alanları belirlemeye çalıştım.
Yollar, eğimli ve engebeli alanlar, kaygan zeminler ve yangın gibi doğal riskleri harita üzerinde görünür hale getirdim. Böylece harita, sadece fiziksel riskleri değil, Yahşibey'de yaşayan insanların mekânla ilgili deneyimlerini de gösteren bir çalışma haline geldi.
YAKIN DURAK
“Yakın Durak”, Yahşibey Köyü'ndeki hem köylülerin günlük soluklanma noktalarını hem de köye gelenlerin adımlarını yavaşlatıp keşfedebileceği samimi bir rotayı sunan bir harita projesidir.
Yahşibey'de hayat sokaklara, en çok da evlerin kapı önlerine taşar. Bir kapının yanına iliştirilmiş eski bir kütük, el yapımı bir tabure ya da üzerine minder atılmış bir taş. Köylüler için komşuyla iki lafın belini kırma veya günün yorgunluğunu atma durağı olan bu köşeler, aslında köyün en canlı buluşma noktalarıdır.
Yakın Durak haritası, sokak aralarında kendiliğinden doğan bu alanları görünür kılmak için hazırlandı. Köye yeni gelenlerin, sokakları keşfe çıkanların ve yolu Yahşibey'den geçen herkesin adımlarını yavaşlatmayı hedefliyor. El emeği detaylardan zeytin yeşili kütüklere, hatta “şurada bir durak olsa ne güzel olurdu” dedirten potansiyel noktalara kadar her durak, köyün gündelik ritmine ortak olmaya bir davet. Haritayı eline alan herkes, Yahşibey'in kendine has misafirperverliğini ve sokak yaşamını bu samimi duraklarda soluklanarak tecrübe edebilir.
YAHŞİBEY PRATİK ÇÖZÜMLER HARİTASI
Yahşibey sokaklarında karşılaştığımız, eldeki kaynaklarla üretilmiş gündelik ve pratik çözümlerin izini süren araştırma haritasıdır.
Yahşibey'i yalnızca fiziksel sınırlarıyla değil, sakinlerinin yaşam ritmi ve alışkanlıklarıyla haritalandırmıştır.
Köy halkının anlık ihtiyaçlarına eldeki mevcut kaynaklarla bulduğu 'pratik çözümler', yerel bir kaynak verimliliğinin en doğal halini oluşturuyor. Yürüyüşler sırasında belgelenen onarılmış kapılar, yamalar ve yeniden işlevlendirilen eşyalar; Yahşibey'in pratik zekâsını yansıtan bir araştırma günlüğüne dönüşüyor.
TANIKLIK ETMEK
Yahşibey köyünün gelecekte hafızalardan kayıp gitmesine karşı aldığım bir önlem olarak anı arşivi.
Yürüdüğümüz yollar boyunca aldığımız kararlar, karşılaştığımız kokular, duyduğumuz sesler ve gördüğümüz manzaralar bir yerin hikâyesini anlamamızı sağlar.
İzmir'in Dikili ilçesinde bulunan Yahşibey köyünün kendine özgülüğünü keşfetmek amacıyla çıktığım yolda anıların giderek yok olmaya başladığını gördüm. Yeniden canlandırma arzusuyla kadrajı göz hizasından ayırmadan toplayabildiğim her duyuyu aktarmaya çalıştım. Bu harita; geçmişte yaşanmış, bugün yaşamaya devam eden ve gelecekte anlatılacak hikâyeler içindir.
YAHŞİBEY HAYVANLARI
Yahşibey'de yaşayan hayvanların bulundukları bölge ve saldırganlık oranları.
Yahşibey Hayvan Atlası, köyde karşılaşılabilecek hayvan türlerini ve yoğun olarak gözlemlendikleri bölgeleri görsel bir harita üzerinden okunabilir hale getirmek amacıyla tasarlanmıştır. Harita, köyün önemli noktalarını ve doğal alanlarını bir araya getirirken, hayvanların konumlarını infografik bir sistemle göstermektedir.
Harita üzerinde yer alan her hayvan, bulunduğu bölgeyi temsil eden bir pin ile işaretlenmiştir. Pinlerin beyaz çerçevesinin köşe sayısı arttıkça hayvanın saldırganlık seviyesi de artmaktadır. Çerçevenin rengi ise hayvanın hareket alanını ifade eder. Yeşil tonlu çerçeve, hayvanın köy içerisinde farklı bölgelerde de görülebileceğini; mor çerçeve ise hayvanın çoğunlukla belirli bir bölgede bulunduğunu göstermektedir.
YAHŞİBEY KÖYÜ BİTKİ HARİTASI
Yahşibey'deki şifalı ve zehirli bitkileri araştırarak harita üzerinde gösterdim.
Bu çalışmada Yahşibey Köyü'nde bulunan zehirli ve şifalı bitkileri araştırarak, köy içindeki dağılımlarını harita üzerinde görünür hale getirmeyi amaçladım. Araştırma sürecinde kaynaklardan bilgi toplamanın yanı sıra, köyde yaşayan insanlarla konuşarak bitkileri nasıl tanıdıklarını, ne amaçla kullandıklarını ve hangilerini zehirli olarak bildiklerini öğrendim. Böylece harita, yalnızca botanik bilgileri değil, Yahşibey'de kuşaktan kuşağa aktarılan yerel bilgiyi ve bitki hafızasını da kaydetmiş oldu.
Zakkum, hayıt, zeytin, it üzümü, yalancı sarıbaş, kapari, andızotu ve çobankaldıran gibi bitkileri özellikleri, kullanım alanları ve riskleri üzerinden inceleyerek haritada sınıflandırdım. Sonuç olarak bu çalışma, Yahşibey'in doğal çevresini bitkiler üzerinden okumayı sağlayan ve yerel hafızayı görünür kılan bir bitki atlası olarak ortaya çıktı.
YAHŞİBEY DENEYİM HARİTASI
Kendi Yahşibey keşfimden oluşan bir deneyim haritası.
Yahşibey'in gündelik yaşamında anlam kazanan, köyün kimliğini oluşturan mekânları, nesneleri ve insanları kendi deneyimlerim doğrultusunda yeniden yorumlayarak kişisel bir keşif rotasına dönüştürdüm. Bu harita, köyü olduğu gibi anlatmayı değil; bana hissettirdiklerini paylaşmayı amaçlıyor.
YAHŞİBEY İZLER HARİTASI
Yahşibey İzler Haritası; köyün dokularını, mekânlarını, sembollerini ve karşılaşmalarını birbirine bağlayan bir yer okumasıdır.
Yahşibey: İzler Haritası, köyün sokaklarını, yapılarındaki farklı dokuları, kapıları, bitkileri, sembolleri, dikkat çeken mekânları ve gündelik karşılaşmaları bir araya getirerek Yahşibey'i yalnızca fiziksel bir yerleşim olarak değil, katmanlı bir deneyim alanı olarak yeniden yorumlar.
Vaziyet planının ağsı yapısından beslenen bu çalışma, farklı ölçeklerde seçilen görsel parçaları sokaklar aracılığıyla birbirine bağlayarak köyün fiziksel çevresini, görsel hafızasını ve gündelik yaşamına ait işaretleri ortak bir kompozisyon içinde görünür kılar; böylece Yahşibey'e ait katmanlı, kişisel ve keşfe açık bir görsel anlatı oluşturulması amaçlar.